Ānāpānasati is een eeuwenoude boeddhistische meditatievorm die draait om aandacht voor de ademhaling. Het woord komt uit het Pali:

ānā = inademen
apāna = uitademen
sati = aandacht of opmerkzaamheid

Ānāpānasati betekent dus letterlijk: aandachtig zijn bij de in- en uitademing.

Wat is het doel van ānāpānasati?

Ānāpānasati is meer dan een techniek om tot rust te komen. Het is een pad van inzicht en bevrijding, dat leidt van kalmte naar diepe wijsheid (vipassanā). Door langdurig en nauwgezet de adem te observeren, kalmeert de geest, verdwijnen afleidingen, en wordt de vergankelijkheid van alle ervaring zichtbaar.

De vier fasen (tetrads)

Ānāpānasati is systematisch opgebouwd uit 16 contemplaties, verdeeld over 4 hoofdgebieden:

1. Lichaam (kāya)

Bewust zijn van lange of korte adem
Het hele lichaam voelen bij de adem
Het lichaam kalmeren

2. Gevoelens (vedanā)

Bewust zijn van vreugde en geluk
Gevoelens verfijnen
Gevoelens kalmeren

3. Geest (citta)

De geest observeren (scherp, ruim, geconcentreerd)
De geest verheugen of kalmeren
De geest bevrijden van afleiding

4. Mentale objecten (dhamma)

Inzicht in vergankelijkheid, loslaten, en het wegvallen van gehechtheid
Leidt naar bevrijding (nibbāna)