Born & Fehm (2000) in Endocrine Reviews geven een overzicht van de wisselwerking tussen slaap en het endocriene systeem. Hun centrale punt: slaap is geen passieve toestand, maar een actief gereguleerd proces dat nauw samenhangt met hormonale ritmes. Veel hormonen volgen een circadiaans patroon en worden specifiek beïnvloed door verschillende slaapfasen, vooral diepe slaap (slow-wave sleep).

De auteurs beschrijven hoe de hypothalamus-hypofyse-bijnier-as (HPA-as), groeihormoon, prolactine, melatonine en cortisol onderling verbonden zijn met slaaparchitectuur. Zo wordt groeihormoon vooral afgegeven tijdens de eerste cycli van diepe slaap, wat belangrijk is voor herstel en metabolisme. Cortisol daarentegen daalt in de vroege nacht en stijgt richting de ochtend. Verstoring van slaap – door stress, ploegendiensten of slaaptekort – kan deze ritmes ontregelen en leiden tot verhoogde cortisolniveaus, verminderde insulinegevoeligheid en andere metabole gevolgen.

Het artikel benadrukt ook de rol van slaap in geheugen, immuunfunctie en energiebalans via hormonale routes. Chronische slaapverstoring kan bijdragen aan obesitas, stemmingsstoornissen en verminderde stressregulatie. Omgekeerd kunnen hormonale veranderingen (bijvoorbeeld door stress of ziekte) de slaapstructuur zelf verstoren, wat een vicieuze cirkel kan creëren.

Born en Fehm concluderen dat gezonde slaap essentieel is voor endocriene stabiliteit. Slaaptekort of fragmentatie werkt door op meerdere hormoonsystemen en beïnvloedt daarmee zowel fysieke als mentale gezondheid. Het artikel onderstreept dat slaap en hormonale regulatie als één geïntegreerd systeem moeten worden gezien, niet als losse processen.