Onderzoek aan de Universiteit van Amsterdam naar wat populair het “hoofd-hart-buik”-idee heet, valt in werkelijkheid onder meerdere serieuze onderzoeksvelden: cognitieve neurowetenschap, psychoneuro-immunologie en de zogeheten gut-brain-axis. De UvA gebruikt die termen, niet het model van drie afzonderlijke breinen.Binnen het UvA-onderzoek staat de interactie tussen hersenen, lichaam en gedrag centraal. Een belangrijk deel richt zich op de darm-brein-as: het enterisch zenuwstelsel in de darmen, het microbioom en hun invloed op stress, stemming en cognitieve functies. Onderzoekers kijken hoe darmbacteriën via immuunreacties, hormonen en de nervus vagus signalen naar het brein sturen. Deze processen blijken relevant bij depressie, angst en stressregulatie. Het gaat niet om een “buikbrein” dat zelfstandig denkt, maar om een complex feedbacksysteem tussen perifere zenuwstelsels en het centrale zenuwstelsel.Een tweede lijn onderzoekt de rol van lichaamssignalen zoals hartslag en ademhaling in emotie en besluitvorming. Binnen de cognitieve en affectieve neurowetenschap aan de UvA wordt bijvoorbeeld gekeken naar hartslagvariatie (HRV) en interoceptie: hoe goed mensen interne lichaamssignalen waarnemen en hoe dat samenhangt met stress, trauma en emotionele regulatie. Deze studies tonen dat hart- en ademhalingssignalen hersenactiviteit beïnvloeden en omgekeerd. Het hart fungeert daarbij als onderdeel van een regulatiesysteem, niet als apart brein.De UvA plaatst deze bevindingen in een geïntegreerd model van lichaam en brein. Het zenuwstelsel, het immuunsysteem en hormonale systemen vormen samen een netwerk dat gedrag en mentale gezondheid beïnvloedt. De populaire metafoor van drie breinen kan soms helpen in therapie of coaching, maar wordt in het academisch onderzoek niet letterlijk gebruikt. In plaats daarvan spreekt men over wederzijdse regulatie tussen hersenen, lichaam en omgeving.Kort samengevat: UvA-onderzoek bevestigt sterke tweerichtingscommunicatie tussen hersenen, hart en darmen. Het idee van meerdere “breinen” is echter vooral een vereenvoudigde metafoor voor een complex, geïntegreerd biologisch systeem.
