Samenvatting van Walker (2017): Why We Sleep

Het boek Why We Sleep (2017) van neurowetenschapper Matthew Walker is geen enkelvoudig experiment, maar een brede synthese van tientallen jaren slaaponderzoek uit de neurowetenschap, endocrinologie en psychiatrie. Walker beschrijft hoe slaap een fundamentele rol speelt in herstel van het brein, emotionele regulatie en lichamelijke gezondheid. Zijn werk is vooral relevant voor stress- en traumagerelateerde klachten, omdat verstoorde slaap een kernkenmerk is van PTSS.

Een centrale bevinding in het boek is dat slaap — en met name diepe slaap en REM-slaap — essentieel is voor de verwerking van emotionele ervaringen. Tijdens REM-slaap worden emotionele herinneringen opnieuw geactiveerd in een toestand waarin stresshormonen relatief laag zijn. Dit helpt het brein om de emotionele lading van ervaringen te verminderen zonder de herinnering zelf te wissen. Wanneer REM-slaap verstoord is, kan die ontlading uitblijven, waardoor herinneringen emotioneel “geladen” blijven.

Walker bespreekt ook het effect van chronisch slaaptekort op het stresssysteem. Gebrek aan slaap verhoogt de activiteit van de amygdala (dreigingsdetectie) en verlaagt de regulerende invloed van de prefrontale cortex. Dit leidt tot sterkere emotionele reacties en minder regulatie. Daarnaast beïnvloedt slaaptekort de HPA-as en de afgifte van stresshormonen, wat kan bijdragen aan angst, prikkelbaarheid en verminderde veerkracht.

Voor mensen met PTSS betekent dit dat slaapherstel een essentieel onderdeel van behandeling is. Verbetering van slaapritme, lichtblootstelling en avondroutines kan het zenuwstelsel helpen stabiliseren en de emotionele verwerking ondersteunen. Walker benadrukt dat slaap geen passieve toestand is, maar een actief biologisch proces dat cruciaal is voor psychisch herstel en integratie van ervaringen.